Czym jest: elastyczna forma zatrudnienia?

  • Długopisy na biurku

Opiekunowie osób z niepełnosprawnością stają przed wyborem: całkowita rezygnacja z pracy (częściowo rekompensowana świadczeniami) lub pozostanie w pracy (wiążące się z koniecznością znalezienia opieki dla osoby zależnej).  W ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych zaproponowano rozwiązanie umożliwiające osobom pracującym, a mającym dzieci ciężko chore lub z niepełnosprawnością łatwiejsze godzenie pracy zawodowej z opieką.

Pracownik, który jest rodzicem niepełnosprawnego dziecka ma prawo do pracy w formie telepracy, w systemie przerywanego czasu pracy, ruchomego czasu pracy lub w indywidualnym rozkładzie czasu pracy. Stosowanie nowych form elastycznego zatrudnienia może być wprowadzone na ich wniosek. Pracodawca ma prawo odmówić uwzględnienia wniosku z kilku powodów: ze względu na organizację pracy lub rodzaj wykonywanej pracy.

Kto może złożyć wniosek o telepracę?

  • Rodzice dziecka posiadającego zaświadczenie o ciężkim i nieodwracalnym upośledzeniu albo nieuleczalnej chorobie zagrażającej życiu, które powstały w prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub w czasie porodu;
  • rodzice dziecka niepełnosprawnego, to jest dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności;
  • rodzice dziecka ze szczególnymi potrzebami edukacyjnymi, to jest dziecka posiadającego odpowiednio opinię o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego lub orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych;
  • pracownik-małżonek albo pracownik-rodzic dziecka w fazie prenatalnej, w przypadku ciąży powikłanej.

Czym jest telepraca i inne elastyczne formy zatrudnienia?

  • Telepraca to idealne rozwiązanie dla tych, którzy z różnych względów muszę przebywać przez większość czasu w domu. Telepraca opiera się na wykorzystywaniu technik informatycznych i przekazu elektronicznego. Polega na odbieraniu poleceń i wskazówek  jak i dostarczeniu pracodawcy lub innemu (wskazanemu przez niego) odbiorcy produktu finalnego za pomocą dostępnych urządzeń teleinformatycznych (telefon, faks, poczta elektroniczna). Z uprawnienia do wykonywania pracy w formie telepracy będą mogli skorzystać wymienieni powyższym artykule rodzice – pracownicy, nawet jeśli będą się opiekować dorosłymi dziećmi, tj. powyżej 18. roku życia. Rodzic niepełnosprawnego dziecka może wystąpić z wnioskiem także wtedy, gdy wewnętrzny regulamin firmy nie przewiduje takiej formy świadczenia pracy.
  • System przerywanego czasu pracy następuję w sytuacji, gdy działalność pracodawcy jest związana z bardzo dużym natężeniem w pracy w określonych porach dnia, natomiast przez pozostałą część czasu nie ma takiego zapotrzebowania. W przerywanym systemie pracy może zostać ustalona tylko jedna przerwa w ciągu dnia. Z wnioskiem o objęcie przerywanym czasem pracy mogą  wystąpić tylko pracownicy-rodzice dzieci niepełnosprawnych do tych pracodawców, u których ten system czasu pracy został wprowadzony układem zbiorowym lub na mocy porozumienia ze związkami zawodowymi albo przedstawicielami pracowników bądź u których można go stosować na podstawie umowy o pracę.
  • Wprowadzenie ruchomego czasu pracy pozwala na ustalenie rozkładów czasu pracy przewidujących różne godziny rozpoczynania pracy w dniach przez pracownika oraz określenie przedziału czasu pracy, w którym pracownik powinien podjąć pracę. Korzystanie z ruchomego czasu pracy nie jest uzależnione od regulacji wewnętrznych obowiązujących
    u danego pracodawcy.
  • Indywidualny rozkład czasu pracy udzielany jest na wniosek pracownika i  oznacza ustalenie innego rozkładu czasu pracy niż obowiązujący na danym stanowisku (w ramach systemu czasu pracy, którym pracownik jest objęty).

Elastyczne formy zatrudniania, a pobieranie świadczeń przez rodziców dzieci z niepełnosprawnością

Niestety ustawodawca nie przewidział form pośrednich jak pobieranie świadczenia i praca na część etatu. Przepisy odnoszą się tylko, do tych członków rodziny, którzy nie pobierają świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, ani zasiłku dla opiekuna. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej swego czasu negatywnie zaopiniowało pomysły uchylenia furtki na dorabianie do świadczeń dla opiekunów osób niepełnosprawnych. Warunkiem korzystania z elastycznym form zatrudnienia jednak jest to, że jeśli rodzice dzieci niepełnosprawnych chcą być aktywni zawodowo, nie mogą pobierać świadczeń. Nie ma więc możliwości podjęcia pracy nawet w elastycznych formach bez konieczności utraty świadczeń. Niezależnie od tego, w jakim wymiarze czasowym osoba by pracowała i miejscu (czy byłaby to praca w domu czy nie) oraz ile by zarabiała, dopóki mamy do czynienia z aktywnością zawodową opiekuna, świadczenia nie przysługują.

 

Tekst przygotowała Joanna Błaszczyk


>>Opiekunie, znajdź odpowiedzi na swoje pytania – skorzystaj ze zbioru pytań i odpowiedzi, które przygotowaliśmy<<